Phong Cách Cổ Điển (Classic Style) Trong Thời Trang: Sự Trường Tồn Qua Nhiều Thập Kỷ

Có một thử nghiệm không chính thức nhưng khá thú vị: mở một cuốn tạp chí thời trang của 30 năm trước và quan sát xem trang phục nào vẫn trông có thể mặc được ngày hôm nay mà không cần gì giải thích. Hầu như chắc chắn, những trang phục đó đều có chung một đặc điểm: chúng thuộc về phong cách cổ điển. full-width

Phong cách cổ điển (Classic Style) là trường phái duy nhất trong thời trang có thể tuyên bố một cách tự tin rằng nó không sợ thời gian. Không phải vì nó lảng tránh xu hướng — mà vì nó được xây dựng trên những nguyên lý thẩm mỹ đủ sâu để xu hướng chạy qua mà không chạm được.

Classic Style đến từ đâu?

Không ai được quyết định một bộ trang phục sẽ trở thành “classic”. Đó là nhận định của thời gian, của sự thử thách qua nhiều thập kỷ và nhiều bối cảnh văn hoá khác nhau. Những gì đi qua mà không cẫn được giải thích hay được “cập nhật” mới là đúng nghĩa classic. Nếu nhìn lại lịch sử, nhiều đặc trưng của phong cách cổ điển bắt nguồn từ thời trang Anh-Pháp thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 — một giai đoạn khi thời trang chưa chạy theo mua vụ mà còn được xây dựng để tồn tại. Vật liệu được chọn khắt khe, đường may được cận cản, và kiếu cách được hiệu chỉnh trong giới hạn của phẩm giá hơn là theo sự ưa chuộng của đám đông.

Coco Chanel là một trong những người đặt nền cho cách hiểu hiện đại về phong cách cổ điển trong thời trang phụ nữ: loại bỏ những thứ không cần thiết, giữ lại những thứ hoạt động. Những thiết kế của bà từ năm 1920 vẫn được nhận ra là đương đại ngày nay — đó là định nghĩa thực tế nhất của một thiết kế classic.

Một thứ trở thành cổ điển không phải vì nó cố tình tránh xu hướng. Mà vì nó được tạo ra đủ tốt để xu hướng không có lý do nào làm nó lỗi thời.

Đặc trưng nhận diện của phong cách cổ điển

Không có một “bộ luật” nào cho phong cách cổ điển, nhưng có những đặc điểm hình thức và tư duy thường xuyên xuất hiện trong bộ tủ đồ của những người theo đuổi phong cách này.

Sự cân đối và tỷ lệ

Phong cách cổ điển ưa cân xứng hơn là phi đối xứng, ưa tỷ lệ vừa đủ hơn là quá khổ. Không có nghĩa là mọi thứ phải đối xứng theo nghĩa cứng nhắc — mà là một cảm giác cân bằng thể hiện qua tổng thể. Một chiếc áo khoác có vẻ đặt đúng vị trí, một chiếc túi có quai vừa tờ vừa tài — những tỷ lệ như vậy không ai đo đạc, nhưng ai cũng nhận ra khi chúng lách vị trí.

Bảng màu có sự kiềm chế

Navy, bordeaux, be, trắng ngà, đen sắc nét, nâu caramel — đó là những màu quen thuộc trong tủ đồ cổ điển. Chúng không bị gàn vào một mùa cụ thể, không được phét ra tữ một xu hướng màu nào. Chúng là màu của những thứ đã tồn tại đủ lâu trong thời trang để trở thành trung lập — theo nghĩa tích cực: chúng hoạt động trong mọi bối cảnh. Khi màu sắc không phải là tâm điểm, những yếu tố khác của trang phục được có cơ hội nói: đường may, chất vải, hình khối. Đó là lý do các túi xách thời trang cổ điển thường được làm từ những chất liệu có tay nghề rõ ràng — vì khi bảng màu tiết chế, chất liệu sẽ lên tiếng.

Những yếu tố tủ đồ không lỗi thời

Một số đơn vị trong tủ đồ được xác nhận là “wardrobe essential” (căn bản không thể thiếu) chính xác vì chúng vượt qua được nhiều lần thay đổi xu hướng mà không mất đi tính xác đáng: áo sơ mi trắng cắt vừa, quần âu kẻ sọc, áo len cổ tru (turtle-neck), giày da đế phẳng, và — ngoái điều nhiều người thường bỏ qua — chiếc túi xách có cấu trúc (structured bag) vói hình khối giữ ngưyên qua nhiều năm. Cấu trúc “structured” — tức là có lót đủ đặc để túi giữ hình dáng khi để không — là một trong những đặc điểm gắn liền nhất với phong cách cổ điển. Nó phản ánh một triết lý rằng vật dụng tốt không cần người sử dụng “mặc mà giữ” — nó tự đưứng được.

Sự ưu tiên chất liệu

Người theo phong cách cổ điển hiếm khi chọn một chất liệu chỉ vì vẻ bề ngoài. Họ có xu hướng tìm hiểu: vải này dệt từ gì, xử lý ra sao, và sẽ “lão” như thế nào sau vài năm sử dụng. Đó không phải sự khó tính — đó là sự nắm rõ rằng thứ đầu tư thực sự nằm ở đâu. Vải canvas — đặc biệt là canvas cotton mật độ cao — có một chỗ đứng khá tự nhiên trong tư duy này. Không phải loại vật liệu hướng đến sự lóng lánh hay phản chiếu sánh, canvas nói về công dụng, về độ bền và về vẻ đẹp riêng của bề mặt dệt chặt. Vừa mộc mạc vửa tinh tế — một sự kết hợp khó tìm được ở nhiều chất liệu khác.

→ Xem thêm: Chất liệu canvas trong thiết kế túi xách: Đặc điểm, độ bền và sự trường tồn

Cổ điển với cổ xưa — ranh giới cần phân biệt

Một trong những câu hỏi nhiều người đặt ra khi bắt đầu khám phá phong cách cổ điển: liệu mặc cổ điển có trông lỗi thời không? Đây là ranh giới thú vị cần hiểu đúng. Một bộ trang phục cổ xưa (dated) là thứ gắn liền với một giai đoạn cụ thể đến mức nó giao hết giá trị khi giai đoạn đó qua đi. Một bộ trang phục cổ điển là thứ được cắt và chọn chất liệu từ những nguyên lý đủ rộng để không bị bật ra khỏi ngữ cảnh quan thời gian.

Ranh giới nằm ở tỷ lệ và chất liệu, không phải ở kiểu cách. Một chiếc áo ngực cắt đúng tỷ lệ vừa với khung cơ thể ngày hôm nay trông hiện đại dù được may cách đây 40 năm. Một chiếc áo mang dấu vết đặc thù của một thập kỷ qua sẽ trông cổ xưa dù còn mới nguyên.

Classic không có nghĩa là không thay đổi. Nó có nghĩa là thay đổi những thứ nên thay và giữ lại những thứ được chứng minh là đáng giữ. Đó là sự phân biệt giữa người có phong cách và người mặc đồ cũ.

Phong cách cổ điển và Quiet Luxury — hai trường phái chia sẻ nhiều nhất

Trong bản đồ các phong cách thời trang, Classic Style và Quiet Luxury (“sang trọng lặng lẽ”) là hai trường phái gần nhau nhất — đến mức nhiều người dùng hai khái niệm này như thể chúng có nghĩa giống nhau. Nhưng có một sự phân biệt nhỏ mà đáng nói đến.

Phong cách cổ điển là một nguyên lý xây dựng tủ đồ — nó hỏi “bộ trang phục này còn có thể mặc được sau 10 năm không?” Quiet Luxury là một thái độ thẩm mỹ — nó hỏi “những gì tôi chọn có tự đứng được mà không cần logo hay nhãn hiệu bảo chứng không?” Hai câu hỏi khác nhau, nhưng đưa ra những câu trả lời rất thường đồng quy.

Người theo cả hai trường phái đều chọn chất liệu xử lý kỹ, thiết kế không cần gây chú ý, và vật dụng có độ bền thưực chỳ không chỉ có vẻ bề ngoài. Cái tạo ra sự khác biệt là Classic hướng nhiều về lịch sử và lập luận đã được kiểm chứng, trong khi Quiet Luxury mang hơi hướng của một thái độ sống hiện đại hơn.

→ Xem thêm: Quiet Luxury — Sang trọng lặng lẽ: Định nghĩa và cách nhận diện trong thời trang đương đại

Phong cách cổ điển trong đời sống thực tế

Một quan niệm hay gặp là phong cách cổ điển đế́n từ văn phòng và sự kiện — không dành cho ngày thường. Nhưng nếu nhìn vào lịch sử phát triển của phong cách này, cái nguồn gốc của nó thực ra gắn với câu hỏi rất thực dụng: tôi sẽ mặc cái này được bao nhiêu lần trong cuộc sống đời thường của mình? Một chiếc túi xách thời trang canvas màu đất, có cấu trúc vừa đủ cứng cáp nhưng không quá giả tạo, phối được với cả trang phục đi làm lẫn cuối tuần — đó là một túi xách có tư duy classic. Không gắn với một dịp cụ thể nào, vì vậy không bị giới hạn bởi dịp đó.

Sự liên tục gữa các bối cảnh — từ công sở đến quán cà phê, từ dạo phố đến bữa tối  — là một trong những thứ lôi cuốn nhất mà phong cách cổ điển cung cấp. Nó giải quyết một bài toán thực tiễn: không có nhiều người có thời gian để thay trang phục theo tững hoạt động trong ngày.

Classic Style trong bối cảnh các phong cách hiện đại

Phong cách cổ điển không tồn tại cô lập. Nhiều người xây dựng tủ đồ từ nền tảng classic rồi mở rộng sang những trường phái khác tùy theo nhu cầu biểu hiện: thêm một vài yếu tố Casual Chic cho ngày thường, kéo về gần Quiet Luxury trong những dịp cần sự tinh tế hơn, hay chọn một vài chi tiết Japandi khi muốn không khí hơn.