Hình ảnh 8 con ngựa phi nước đại là một trong những biểu tượng phong thủy nổi tiếng và được ưa chuộng nhất trong văn hóa Á Đông (đặc biệt là Trung Quốc và Việt Nam). Dưới đây là giải thích chi tiết về nguồn gốc và ý nghĩa của con số 8 này. full-width
Tại sao lại là 8 con ngựa mà không phải số khác?
Ý nghĩa về âm (Ngôn ngữ): Trong tiếng Hán, số 8 đọc là "Bát" (八). Âm này phát âm rất giống với chữ "Phát" (發) trong từ "Phát tài", "Phát triển", "Phát lộc". Vì vậy, 8 con ngựa tượng trưng cho sự phát đạt, thịnh vượng và giàu có đang lao nhanh đến với gia chủ.
Nguồn gốc của bức tranh "Bát Mã"
Tên của 8 con ngựa huyền thoại này lần lượt là: Xích Ký, Đạo Ly, Bạch Mã, Du Luân, Sơn Tử, Cừ Hoàng, Hoa Lưu, Duyên Nhĩ. Từ đó, hình ảnh 8 con ngựa trở thành biểu tượng cho sự dẻo dai, mạnh mẽ và những chuyến đi thành công rực rỡ.
Dưới đây là đặc điểm nhận dạng riêng biệt của từng con:
1. Xích Ký - Sắc Đỏ Rực
Đặc điểm: Tên gọi có chữ "Xích" nghĩa là màu đỏ. Đây là con ngựa có bộ lông đỏ rực như lửa (giống như ngựa Xích Thố sau này của Quan Vũ). Khả năng: Tương truyền nó chạy nhanh đến mức tạo ra gió cuốn bụi mù mịt, tượng trưng cho năng lượng bùng nổ và sự nhiệt huyết.
2. Đạo Ly - Sắc Đen Tuyền
Đặc điểm: Đây là con ngựa có bộ lông màu đen tuyền, bóng mượt (thường gọi là ngựa Ô). Khả năng: Nó được mô tả là có thể chạy nhanh vào ban đêm mà vẫn nhìn rõ đường, sự hiện diện của nó toát lên vẻ uy nghi và thần bí.
3. Bạch Mã - Sắc Trắng Tuyết
Đặc điểm: Tên gọi đã nói lên tất cả, nó có bộ lông trắng muốt như tuyết, không tỳ vết (trong một số bản dịch cũ gọi là Bạch Nghĩa). Khả năng: Tượng trưng cho sự thuần khiết, trung thành và cao quý. Đây thường là con ngựa nổi bật nhất trong tranh vì màu sắc sáng nhất.
4. Du Luân - Sắc Tím (hoặc Xanh Đen)
Đặc điểm: Màu lông của Du Luân rất lạ, thường được miêu tả là màu tím (tử sắc) hoặc xanh đen ánh tím. Khả năng: Tên "Du Luân" có hàm ý là chạy nhanh vượt qua cả bánh xe (Luân). Sức bật của nó rất tốt.
5. Sơn Tử - Sắc Xám (Màu Tro)
Đặc điểm: Có bộ lông màu xám tro hoặc màu trắng đục, giống như màu của núi đá mù sương. Khả năng: Tượng trưng cho sự vững chãi, bền bỉ và kiên định như núi.
6. Cừ Hoàng - Sắc Vàng Kim
Đặc điểm: "Hoàng" là màu vàng. Con ngựa này có bộ lông màu vàng hoàng kim (giống màu vàng của vua chúa) hoặc vàng cam. Khả năng: Tượng trưng cho trí tuệ, sự giàu sang và quyền lực hoàng gia.
7. Hoa Lưu - Sắc Đỏ Đen (Ngựa Hồng)
Đặc điểm: Đây là loại ngựa có bộ lông màu đỏ (như hạt lựu) nhưng bờm và đuôi lại màu đen. Đây là màu lông ngựa chiến phổ biến và rất đẹp trong thực tế. Khả năng: Hoa Lưu thường được xem là con ngựa có sức bền tốt nhất, chạy ngàn dặm không mệt (Thiên lý mã).
8. Duyên Nhĩ (Lục Nhĩ) - Sắc Xanh (Thanh)
Đặc điểm: "Duyên" ở đây ám chỉ màu xanh. Trong sách gốc thường gọi là Lục Nhĩ (tai xanh/lông xanh). Nó có bộ lông màu xanh thanh thiên (xanh da trời pha xanh lá), một màu sắc mang tính thần thoại. Khả năng: Tượng trưng cho tốc độ của gió và sự tự do.
Khi nhìn vào một bức tranh Bát Mã đúng chuẩn theo điển tích này, bạn sẽ không thấy 8 con ngựa cùng một màu, mà là một đội hình "đa sắc tộc": Đỏ - Đen - Trắng - Tím - Xám - Vàng - Hồng - Xanh. Điều này mang ý nghĩa phong thủy sâu sắc: "Bát phương quy tụ". Tức là nhân tài, may mắn, và vượng khí từ khắp 8 hướng (với đủ mọi sắc thái, tính cách khác nhau) đều quy tụ về một mối, phò tá cho gia chủ thành công rực rỡ.
Ý nghĩa câu "Mã Đáo Thành Công"
Cụm từ này có nghĩa đen là: "Ngựa quay về báo tin thành công". Thời xưa: Ngựa là phương tiện chiến đấu và vận chuyển chính. Khi đoàn quân ra trận hoặc thương nhân đi buôn xa, sự nguy hiểm luôn rình rập. Hình ảnh "ngựa quay về" (Mã đáo) là hình ảnh hạnh phúc nhất, báo hiệu người đi đã bình an trở về, chiến thắng kẻ thù hoặc buôn bán có lãi. Ngày nay: Bức tranh mang ý nghĩa chúc tụng trong kinh doanh, sự nghiệp. Nó hàm ý về tốc độ, sự bứt phá và kết quả viên mãn.
Một chi tiết thú vị thường bị bỏ qua
Lưu ý quan trọng khi treo tranh: Tuyệt đối tránh treo hướng đàn ngựa chạy ra cửa chính, vì theo phong thủy, điều đó đồng nghĩa với việc "mang may mắn đi ra". Vì ý nghĩa là "Ngựa quay về", nên khi treo tranh, bạn nên để đàn ngựa chạy hướng vào trong nhà (mang tài lộc vào nhà) nhé.
Khả năng đặc biệt của ngựa mà nhiều loài khác không có hoặc không vượt trội bằng.
1. Hệ thống tiêu hóa độc đáo:
Dạ dày nhỏ nhưng ruột già khổng lồ. Ngựa là động vật không nôn được do cấu trúc van tâm vị rất chặt. Chúng tiêu hóa cellulose nhờ manh tràng (một bộ phận của ruột già) hoạt động như một "bể lên men" với vi sinh vật, chứ không phải nhờ dạ dày như động vật nhai lại (bò, dê).
2. Cấu trúc chân và khả năng chạy đặc biệt
Ngựa chạy bằng đầu ngón chân (móng guốc thực chất là móng của ngón giữa phát triển), giúp tối ưu tốc độ và sức bền. Chân có cơ chế "khóa xương bánh chè" cho phép chúng đứng nghỉ mà không tốn nhiều năng lượng, thậm chí có thể ngủ đứng. Chúng là một trong số ít động vật có ba kiểu chạy cơ bản: đi bộ (walk), chạy nước kiệu (trot), và phi nước đại (gallop).
3. Thị giác gần như 360 độ
Mắt ngựa nằm ở hai bên đầu, cho góc nhìn gần 360 độ, chỉ có điểm mù nhỏ phía trước mũi và ngay sau đầu. Chúng có thể nhìn thấy cả ban ngày lẫn ban đêm tốt, nhưng mất nhiều thời gian để điều tiết khi chuyển từ sáng sang tối.
4. Khả năng giao tiếp tinh tế qua ngôn ngữ cơ thể
Ngựa sử dụng tai, mắt, mũi, đuôi và tư thế để thể hiện trạng thái cảm xúc rất chi tiết, từ sợ hãi, tò mò đến thư giãn hoặc cảnh báo. Tai ngựa có thể xoay 180 độ để định hướng âm thanh.
5. Phản ứng "chiến đấu hay bỏ chạy" (fight or flight) cực nhạy
Là con mồi trong tự nhiên, ngựa có bản năng cảnh giác cực cao, phản ứng nhanh với nguy hiểm bằng cách bỏ chạy ngay lập tức. Chúng có thể ngủ chỉ khoảng 3 giờ/ngày, chủ yếu là giấc ngủ ngắn đứng, và cần rất ít giấc ngủ sâu.
6. Cấu trúc răng đặc biệt
Răng ngựa mọc liên tục trong suốt cuộc đời (răng mòn dần do nhai cỏ). Có khoảng trống giữa răng cửa và răng hàm (diastema), nơi con người thường đặt hàm thiếc (bit) khi cưỡi.
7. Khả năng chịu đựng và thích nghi
Ngựa có sức bền đáng kinh ngạc, có thể chạy hàng chục km với tốc độ ổn định nhờ hệ hô hấp và tuần hoàn hiệu quả. Chúng có thể sinh sống ở nhiều môi trường khắc nghiệt, từ sa mạc đến vùng lạnh giá.
8. Mối quan hệ đặc biệt với con người
Ngựa là một trong số ít loài động vật được thuần hóa và gắn bó sâu sắc với lịch sử nhân loại trong hàng ngàn năm, đóng vai trò then chốt trong giao thông, nông nghiệp, chiến tranh và văn hóa. Chúng có khả năng nhận biết và phản ứng với cảm xúc con người, hình thành mối liên kết xã hội mạnh mẽ với chủ.
9. Cơ chế đổ mồ hôi hiệu quả
Ngựa đổ mồ hôi qua da để làm mát cơ thể, nhưng mồ hôi chứa lotionin — một chất giống xà phòng, tạo bọt khi chúng chạy nhanh hoặc làm việc nặng.
10. "Bàn tay" chỉ có một ngón
Trong số các loài thú có vú, ngựa là điển hình của tiến hóa hướng đến chạy nhanh: từ tổ tiên có nhiều ngón, hiện nay mỗi chân chỉ còn một ngón duy nhất được bọc bởi móng guốc. Những đặc điểm này giúp ngựa trở thành một trong những loài động vật độc đáo, vừa thích nghi hoàn hảo với tự nhiên, vừa gắn bó sâu sắc với văn minh nhân loại.
Sự trung thành và khả năng định hướng của ngựa không phải là huyền thoại, mà có cơ sở từ đặc tính sinh học và tâm lý xã hội của chúng. Sự trung thành của ngựa không giống với chó (phục tùng tuyệt đối). Nó là mối quan hệ hợp tác dựa trên sự tôn trọng và tin tưởng lẫn nhau.
1. Nguồn gốc từ bản năng bầy đàn:
Trong tự nhiên, ngựa sống theo bầy đàn có cấu trúc xã hội chặt chẽ. Sự sống còn của chúng phụ thuộc vào việc trung thành với bầy và tin tưởng vào con đầu đàn. Khi được thuần hóa, con người trở thành "thành viên bầy đàn" hoặc "con đầu đàn" trong mắt chúng. Sự trung thành chính là sự gắn bó an toàn với người chăm sóc và lãnh đạo chúng một cách nhất quán, công bằng.
2. Biểu hiện của sự trung thành:
Bảo vệ chủ: Nhiều câu chuyện kể về ngựa dùng thân mình che chở cho chủ khỏi nguy hiểm, hoặc tìm người cứu khi chủ gặp nạn. Tuân lệnh trong hoàn cảnh nguy hiểm: Một con ngựa trung thành sẽ vượt qua nỗi sợ bản năng (như băng qua cầu, lội nước, tiếng ồn lớn) nếu nó tin tưởng tuyệt đối vào người cưỡi. Nhận biết và phản ứng với trạng thái của chủ: Chúng có thể cảm nhận được khi người cưỡi sợ hãi, bệnh tật hoặc thiếu kinh nghiệm, và sẽ phản ứng theo cách an toàn, thậm chí bảo vệ.
"Imprint" - In dấu: Ngựa con có xu hướng hình thành mối liên kết cực kỳ mạnh mẽ với người hoặc vật mà nó tiếp xúc nhiều nhất trong giai đoạn đầu đời.
Lưu ý: Trung thành không có nghĩa là mù quáng. Một con ngựa bị đối xử tệ bạc, bất công sẽ trở nên sợ hãi, chống đối hoặc thù địch. Sự trung thành phải được xây dựng bằng sự tôn trọng, kiên nhẫn và công bằng.
Khả năng định hướng của ngựa là huyền thoại
1. Cơ chế định hướng đa giác quan:
Thị giác siêu rộng: Tầm nhìn gần 360° giúp chúng ghi nhận và lưu trữ các mốc địa hình, cây cối, núi non xung quanh. Trí nhớ thị giác tuyệt vời: Chúng nhớ rất lâu các con đường, địa điểm, thậm chí cả chướng ngại vật. Một con ngựa có thể tìm đường về nhà từ một nơi xa lạ nếu nó đã đi qua vài lần. Khứu giác nhạy bén: Chúng có thể đánh hơi và ghi nhớ mùi của chuồng, đồng cỏ quen thuộc, mùi của những con ngựa khác trong bầy, từ đó định hướng. Cảm nhận từ trường Trái Đất? Một số nghiên cứu gợi ý rằng, giống như chim di cư, ngựa có thể có khả năng cảm nhận từ trường để hỗ trợ định hướng, nhưng vẫn cần nghiên cứu thêm.
2. Biểu hiện thực tế & những câu chuyện nổi tiếng:
Ngựa thồ hàng & thư tín: Trong lịch sử, ngựa được sử dụng để thồ hàng và đưa thư trên những cung đường dài, phức tạp, thường có thể tự tìm đường về mà không cần người dẫn dắt. Câu chuyện "Ngựa trung phong": Ở Trung Quốc có truyền thuyết về những con ngựa có thể chạy hàng nghìn dặm để tìm đường về nhà, tượng trưng cho lòng trung thành và khả năng phi thường. Bản năng trở về bầy đàn (Herd instinct): Trong tự nhiên, việc bị tách khỏi bầy đồng nghĩa với tử vong. Vì vậy, chúng có động lực mạnh mẽ để tìm đường trở về "nhà" - nơi có bầy đàn và sự an toàn. Trong chiến tranh: Ngựa chiến bị thương nhiều khi vẫn có thể tự tìm đường về doanh trại.
3. Sự kết hợp giữa Trung Thành và Nhớ Đường:
Điều cảm động nhất là hai đặc tính này thường kết hợp. Nhiều câu chuyện kể về ngựa cứu chủ bằng cách tự tìm đường đưa chủ bất tỉnh về nhà. Chạy đi tìm người cứu trợ khi chủ gặp nạn, sau đó dẫn đường cho họ quay lại hiện trường. Từ chối rời đi khi chủ gặp nguy hiểm, dù bản năng mách bảo nên bỏ chạy.
Sự trung thành và khả năng nhớ đường của ngựa không phải là phép màu, mà là sản phẩm của quá trình tiến hóa lâu dài để sinh tồn trong môi trường bầy đàn trên các thảo nguyên rộng lớn. Khi con người xây dựng được mối quan hệ dựa trên sự tin cậy và tôn trọng, chúng ta trở thành một phần trong "bản đồ sinh tồn" và "bầy đàn" của chúng. Lúc đó, sự trung thành và khả năng phi thường ấy sẽ được dành trọn cho con người, tạo nên những câu chuyện đẹp đẽ xuyên suốt lịch sử. Đó chính là lý do ngựa không chỉ là "công cụ", mà còn là bạn đồng hành đáng tin cậy nhất của con người trong hàng thiên niên kỷ.
Năm cũ cũng gần qua đi, năm mới cũng đã cận kề, chúc các bạn một năm nhiều may mắn, và bền bỉ như những chú ngựa này.
0 Comments